Στη λίμνη της Καστοριάς, στα μέσα του προηγούμενου αιώνα αποκαλύφθηκαν με την πτώση της στάθμης των υδάτων σε περιόδους ξηρασίας τμήματα ξύλινων πασάλων, υπολείμματα ενός προϊστορικού οικισμού.

Από τις ανασκαφές που μέχρι σήμερα πραγματοποιούνται στην περιοχή έχει ανακαλυφθεί ότι πρόκειται για τον αρχαιότερο λιμναίο οικισμό της Ευρώπης, ο οποίος χρονολογείται από το 5.500 π.Χ. Η λιμναία αυτή πολιτεία σημείωσε ανάπτυξη για περισσότερα από 2.000 χρόνια ενώ κατά την περίοδο ακμής της υπολογίζεται ότι εκτεινόταν σε μήκος 4,5 χλμ. και είχε πάνω από 3.000 κατοίκους. Στις λάσπες της περιοχής έχει βρεθεί σε μια ξύλινη πινακίδα η αρχαιότερη γραφή του κόσμου (πρόδρομη μορφή της γραμμικής Α’) που χρονολογείται από το 5.300 π.χ. καθώς και το αρχαιότερο μουσικό όργανο της Ευρώπης, μια φλογέρα σκαλισμένη σε κόκκαλο πουλιού.

Παρά το γεγονός ότι οι έρευνες στην περιοχή συνεχίζονται, έχει δημιουργηθεί επισκέψιμο πάρκο - μουσείο, όπου μέρος του οικισμού έχει αναπλασθεί με τη δημιουργία αντιγράφων των προϊστορικών καλυβών, εργαλείων, αγγείων ειδώλων και αντικειμένων που είχαν χρήση στην καθημερινή ζωή.

Πηγή:
Μελέτη τουριστικής ανάπτυξης των Περιφερειών Κεντρικής Μακεδονίας και Δυτικής Μακεδονίας
Γραφείο Μελετών Γιώργου Μιχαηλίδη ΦΑΣΗ Α΄ - ΚΕΦ. 1 - 5 9

Links: Ανασκαφές Δισπηλιού

Αυγή

Κοντά στον Δήμο Αγίας Τριάδας και συγκεκριμένα 10 χλμ. Ν-ΝΔ της Λίμνης Καστοριάς, βρίσκεται ο Νεολιθικός οικισμός της Αυγής Καστοριάς που καταλαμβάνει έκταση 35 στρεμμάτων και υπολογίζεται ότι εμφανίστηκε πριν από 7.500 έτη.

Οι ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν σε έκταση 750 τ.μ. υποστηρίζονται από το Υπουργείο Πολιτισμού (ΙΖ’ Ε.Π.Κ.Α.), την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Καστοριάς, τον Δήμο Αγίας Τριάδας, του Ιδρύματος Ψύχα και τον Πολιτιστικό Σύλλογο Αυγής. Αξίζει να σημειωθεί ότι διατίθενται πολλοί ιδιώτες ώστε να βοηθήσουν στην ολοκλήρωση του έργου ανασκαφής και προβολής του οικισμού. Οι εργασίες ξεκίνησαν από το Σεπτέμβριο του 2002 και διήρκησαν 16 ημέρες και συνεχίστηκαν τον Ιούνιο και Ιούλιο του 2003 για 30 ημέρες.

Τα ευρήματα αποκάλυψαν μια αγροτική κοινωνία και πολλά στοιχεία για τις ενδοκοινοτικές σχέσεις και τις στρατηγικές επιβίωσης. Συγκεκριμένα βρέθηκαν κτιριακές κατασκευές ορθογωνικής κάτοψης με κύριο υλικό το ξύλο και τον πηλό, αλλά και λίθινα και οστέινα εργαλεία, κοσμήματα, ειδώλια που αναπαριστούν ανθρώπους ή και ζώα, μια πήλινη σφραγίδα και μια οστέινη φλογέρα. Εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι στα ευρήματα περιλαμβάνονται και αντικείμενα με υλικά που δεν ανήκουν στα γηγενή (π.χ. ήλεκτρο, μαλαχίτης, θαλάσσιο όστρεο Spondyllus gaedeporus), γεγονός που δηλώνει ότι υπήρχε κάποιο είδος οικονομικής ανταλλαγής και επικοινωνίας.

Διοκλητιανούπολη

Διοκλητιανούπολη ονομάζεται η πόλη στην οποία έδωσε το όνομά του ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός τον 3^ο μ.Χ. αιώνα. Ήταν ένα σημαντικό αστικό κέντρο της περιοχής που άκμασε πριν την ίδρυση της Καστοριάς από τον Ιουστινιανό τoν 6^ο αιώνα.

Η ανασκαφή των ερειπίων της πόλης που βρίσκεται στο Αρμενοχώρι, σε απόσταση 1,5 χλμ. Βόρεια του Άργους Ορεστικού, αποκάλυψε ένα μεγάλο μέρος των τειχών, λείψανα κατοικιών, νεκροταφεία, λατρευτικά κτήρια αλλά και σημαντικά κινητά ευρήματα, όπως νομίσματα και έργα τέχνης.

Τα ευρήματα αυτά σε συνδυασμό με ιστορικές πηγές, αποκαλύπτουν τη σύντομη ιστορία του οικισμού, ο οποίος μετά τις βαρβαρικές επιδρομές του 4^ου αιώνα δεν κατάφερε να επανέλθει πλήρως στην αρχική του ακμή, οπότε και τελικά καταστράφηκε κατά την εισβολή των Οστρογότθων του 5^ου μ.Χ. αιώνα και ερημώθηκε.

Ο αρχαιολογικός χώρος της Διοκλητιανούπολης είναι ανοιχτός στο κοινό και υπάγεται στην 11^η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.

Τηλ. Επικοινωνίας: 23310-22787, 29737, 72138

Links:
Υπουργείο Πολιτισμού - Διοκλητιανούπολη
Δήμος Αργους Ορεστικού - Τουρισμός - Διοκλητιανούπολη